Groentips & Groeninfo

Dít is het effect van regen in tegeltuinen

Regenwater kan niet weg: plasvorming
Mijn voortuin
Voor het pad mijn voortuin in: geen plasvorming of stroompjes water naar de straat.
Dat is al heel anders bij de buren: het water stroomt naar de stoep.
En bij de andere buren ook, je ziet bovendien duidelijk dat het water naar de weg stroomt waar de put al is volgelopen.
 

Iris Veltman, Iris’ Garden Ecology

In een grotendeels betegelde tuin kan regenwater niet of nauwelijks weg. Maar het moet ergens heen. En gezien de fikse regenbuien van nu is dit een mooi moment om eens te laten zien wat er dan gebeurt. Ik heb er foto's van weten te schieten als bewijs!

In de zomer van 2014 was er op maandag 28 juli een extreme hoosbui, die bijna de hele dag duurde en meer op een onderdompeling leek dan op regen. In het hele land was de wateroverlast en daarop volgende schade groot, in Heemskerk was bijvoorbeeld een parkeergarage onder water gelopen. En dan hadden we het nog makkelijk vergeleken met de wolkbreuken verder landinwaarts. Op veel weerstations werd meer dan 100 milliliter regen gemeten. Het was een langdurige én zeer intensieve regenbui.

Die dag heb ik zo goed onthouden, want er viel mij iets op. In mijn eigen tuin was nauwelijks sprake van plasvorming (oké, ik zit dan wel op zandgrond), maar de rest van de buurt stond blank. Vooral in de voortuin was het akelig duidelijk: een kleine, groene oase waar niks mis was terwijl de straat onder water stond (tot zelfs over de stoep) en hele rivieren van water uit de andere voortuinen bleven gutsen. Nog steeds heb ik er spijt van dat ik toen geen foto's kon nemen en sindsdien heb ik met mezelf afgesproken om dan ook meteen mijn fototoestel erbij te pakken als ik een nieuwe kans zag. Enkele weken geleden was het dan zo ver. Tenslotte een goede intensieve regenbui, op de ochtend van wat een erg regenachtige dag zou worden die ik volledig buiten zou gaan besteden (het 'Jaar van het water' van Wilde Weelde is vrij letterlijk in het water gevallen). Helaas toch nowhere near die van die ene maandag, maar een poging waard. En daarom kan ik nu - eindelijk - eens deze post maken.

De voortuinen van mijn blok zijn een perfecte plek om het effect van regen te zien. Alle huizen staan een stukje hoger dan de stoep, die weer hoger staat dan de rest van de straat. De voortuinen open daardoor lichtelijk schuin af naar de straatkant en dus blijft water niet zozeer staan, maar spoelt het allemaal richting de straatputjes. En die zijn snel vol, want bij een aardige regenbui staan er al plassen omheen. Hierboven staat een foto van mijn voortuin tijdens de regenbui - een groene tuin met grindpaden (halfverharding). Naast mij hebben 3 van de 4 huizen in dit blok alleen - ondanks mijn enthousiasme voor groen en aanbiedingen van hulp - een vrijwel volledig betegelde voortuin. En kijk eens wat er gebeurt als het dan eens goed regent.

Ik heb het eens nagerekend. Bij een normale, flinke bui, ga je uit van 25 millimeter. Om te berekenen hoeveel water er totaal op een oppervlak valt, vermenigvuldig je het aantal millimeter van de bui met het aantal (horizontaal gemeten) vierkante meters. Wat eruit komt zijn het aantal liters. Nu is mijn voortuin 5,5 m x 6 m = 33 m2. Op mijn tuintje valt bij zo'n normale bui dan 33 m2 x 25 mm = 825 liter en dat infiltreert allemaal in mijn eigen tuin. Maar stel nou dat ik mijn voortuin volledig betegeld had, net zoals mijn buren? Dan was die 825 liter extra geweest voor de regenputten van de straat, de riolering en (afhankelijk van de gemeente) de rioolwaterzuivering om te verwerken. Vergelijk dat met de 120 liter per dag die een mens gemiddeld gebruikt voor douche, toilet, drinken etc - die hoeveelheid regen is bijna gelijk aan wat een huishouden van 4 mensen in twee dagen gebruikt.

Het is dus bijna 4x zo veel extra water dat het afvoersysteem in één klap even voor zijn kiezen zo krijgen als ik alleen al mijn voortuintje volledig zou bestraten. Helemaal als mijn hele blok dat doet, of de hele buurt. En dat is naast wat het al moet verwerken aan regenwater van de nodige wegen, straten en daken. Om nog maar te zwijgen over de hoeveelheid bij 50 mm en 75 mm buien of de zo nu en dan 100 mm bui. En daarin zit een groot probleem. Doordat steeds meer mensen hun tuinen betegelen, moet er steeds meer water worden afgevoerd. Het kost klauwen met geld om putjes, riolering en dergelijke aan te leggen en aan te passen aan die steeds groter wordende afvoerpieken. Niet vreemd dat wateroverlast toeneemt. En je kunt dan wel een putje aanleggen, maar dan nog moet dat water ergens heen worden afgevoerd en als dat dan de riolering is, dan is dat slechts de oplossing van het kleinste probleem. Belangrijker is: door de verminderde infiltratie drogen grondwaterstromen op en ondervind natuur en landbouw uitdroging.

Maar voor ons stads- (en omgeving van stad-)bewoners is dit het ergste: de riolering kan het vaak niet aan als er zo veel neerslag verwerkt moet worden. Dan gaat de overstort in werking. In het beste geval is het een gescheiden riolering, waardoor het relatief schone regenwater apart wordt afgevoerd van het huishoudelijk water. Maar echt schoon is het niet (denk aan hondenpoep en oliën uit de bestrating) en als water dan overstort, naar bijvoorbeeld vijvers en in sloten, dan raken die verontreinigd. In het ergste geval komt het wél in contact met het huishoudelijke en eventueel industriële afvalwater en is het een mix dáárvan dat in het open water terechtkomt... En als het allemaal goed bij de waterzuivering aankomt, dan is het relatief schone regenwater met het zeer vuile afvalwater gemengd, werkt de waterzuivering minder goed en moet er weer worden geïnvesteerd om dat op te lossen. In de tussentijd: geurhinder, vervuild water, reiniging daarvan en oplopende riool- en waterschapskosten. En raad eens wie dat mogen betalen.

meer
24
Sep
De bruidssluier van de herfst
16
Sep
Volkstuin:125 mm regen