Groentips & Groeninfo

Uitgeest staat bekend om zijn historie. Dan denken we bijvoorbeeld aan zijn havenactiviteiten en aan Cornelis Corneliszoon, de uitvinder van de toepassing van de krukas in een windmolen. Ook was eens Uit­geest bekend om zijn bollencultuur.

Maar wat velen niet weten is dat in Uitgeest ook fruitrassen zijn ontwik­keld. Daar moest mijns inziens wat meer bekendheid aan worden gegeven. Mogelijk kon via de gemeente en de bewoners van Uitgeest daar weer nieuw leven ingeblazen worden.

Rond de 19e eeuw werd ook in Uitgeest fruit geteeld en geoogst o.a. in het buurtschap Assum. Dat gebeurde in vele dorpen en steden. Het bijzondere van het kweken van fruit is dat door veredeling er telkens nieuwe rassen werden ontwikkeld. Zo ontstonden hele mooie namen van fruit dat vernoemd werd naar een persoon, maar ook naar de plaats. Te denken valt aan de Notaris, Mooije Neeltje, Enkhuizer Aagt en de Schellinkhouter. Er werd naar alle waarschijnlijkheid ook in Uit­geest gekruist, veredeld of geënt.

De landelijke Pomologische verenigingen, waaronder die van Noord-Holland hebben heel wat oude rassen weer teruggevonden.

Mede dankzij die verenigingen werden ook een paar oude rassen gevonden die hun oorsprong hebben in Uitgeest. Zo bestaat de As­sumer peer die als eerste boom in 2009 werd geplant in de boomgaard van de kasteeltuin Assumburg. Daarna werden er nog 150 bijzondere oude rassen geplant. De Assumer peer is ontstaan in het buurtschap Assum in Uitgeest. De Assumer peer is een zoete middelgrote hand­peer. De vrucht is geelgroen met een bruinrode blos, die in septem­ber wordt geoogst. Geen bewaarpeer, hij mag maar even rijpen, want de peer is snel melig. Dat is waarschijnlijk de reden geweest dat hij nu niet meer zo bekend is. Maar wel zo bekend dat in de 20e eeuw zelfs een horecagelegen­heid aan de Kleis in Uitgeest ” De As­sumer Peer” heette. Daarnaast bestaat ook het appelras de Uitgeester Zoet, een middelgrote zoete handappel, die ook als kook/stoof appel werd gebruikt. De appelboom bloeit mooi wit en draagt geelgroene appels met een paarsrode blos, die in oktober kunnen worden geplukt.

De appel is ook een goede bewaarappel, want je kunt hem tot februari (gekoeld) consumeren. Hij werd jarenlang commercieel geteeld in de Beemster, dus nog steeds aan te bevelen.

Ik wilde deze twee mooie rassen uit Uitgeest niet teloor laten gaan en middels een actie ”UITGEEST WORDT FRUITGEEST” de gemeente en bewoners aansporen daaraan mee te werken. Het idee bestond uit het aanplanten van genoemde twee Uitgeester rassen in het plantsoen maar vooral bij particulieren in de voor en/of achtertuin. Dat zouden bomen op stam kunnen zijn (hoogstam: kroon op 1.80m en halfstam: kroon begint op ruim 1.00 m). Bij een laagstam begint de kroon vrijwel direct bij de grond. In de moderne boomgaard zien we enkel laagstam­bomen en dat willen we liever niet.

De actie is inmiddels gestart middels krantenartikels en de reacties van de Uitgeesters was overweldigend. Ruim 75 mensen reageerden door een Uitgeester appel of peer te bestellen. Liefst 110 bomen zijn aangevraagd.

Ook de gemeente reageerde positief. Op 22 maart, de boomplant­dag, gaan ze hier aandacht aan besteden,daar ik een hoogstampeer, de Assumerpeer en een hoogstamappel de Uitgeester Zoet, aan het gemeentebestuur had aangeboden. Die gaan geplant worden in een plantsoen dicht bij de plek waar deze fruitrassen ongeveer 150 jaar geleden zijn ”geboren”. 

Hoe gaat het nu verder. Door de grote belangstelling heb ik naarstig gezocht naar enthout van de twee bijna uitgestorven rassen en uitein­delijk ook gevonden. Daarna moeten 110 bomen geënt worden. Dat aantal was zelfs mij te veel en heb ik gezocht naar een fruitboomk­weker om die oude te enten, op te planten en in november van dit jaar over te dragen. Ik kijk nu al uit naar de dag dat de bewoners van Uitgeest ze tegen kostprijs komen ophalen.

Dan is mijn taak nog niet volbracht, want ik verwacht dat er nog het een en ander bemiddeld zal moeten worden. Denk daarbij aan de aan­plant en de plantplaats .

De missie is geslaagd want met een beetje goede wil wordt Uitgeest straks Fruitgeest.

Initiatiefnemer Nico Brantjes Uitgeest

meer
24
Sep
De bruidssluier van de herfst
16
Sep
Volkstuin:125 mm regen