Alle leden van onze mooie tuinvereniging Groei & Bloei en de lezers van de nieuwsbrief een voorspoedig en gezond 2026 gewenst. Ik spreek de hoop uit dat wij als bestuur u ook dit jaar een programma aanbieden waar u graag aan deelneemt. Naast het lezen van het blad zijn onze activiteiten toch de grote verbindende factor. Waar kennis en kennissen bijeen komen. Een nieuw jaar betekent een nieuw tuinjaar voor tuinliefhebbers. En dat zijn onze leden, elk op zijn eigen wijze. Dus kijken we uit naar de komst van de lente, waar de bollen nu al hier en daar voorzichtig hun puntjes boven de aarde uitsteken. Ook al weten we dat de meeste vorstdagen nog moeten komen, maakt dit ons gelukkig.
Ik wens u allen een mooi jaar waar de tuin rust en troost biedt ook in lastiger tijden.
Mercedes Docter, voorzitter Groei & Bloei Midden- Kennemerland

We beginnen het jaar met een presentatie van Iris Veltman: ontdek de pracht en kracht van Permacultuur. In januari is ook al onze eerste workshop: fruitbomen snoeien onder leiding van Nico Brantjes. Geert Meijer van kwekerij Meijer, prachtig gelegen in het Heilooër bos vertelt over zijn favoriet. Graag tot 15 januari!

Op zijn kwekerij in Heiloo sprak ik met Geert Meijer, eigenaar van Kwekerij Meijer in Heiloo. Geert had namelijk nog geen stukje gemaild over zijn favoriete plant en ik was daar toch wel heel nieuwsgierig naar. "Ik kan gewoon geen keus maken" was zijn antwoord. Na wat doorvragen komt er toch een naam: Strobilanthus rankanensis - Trompetkruid. Alle Strobilanthussen behoren tot de Acanthusfamilie, dat je gezien het uiterlijk, niet direct verwacht. Geert heeft deze plant voor het eerst meer dan 25 jaar geleden gezien tijdens een "werkreis" met de vereniging Vaste Plantenkwekers waar hij met zijn vrouw Jolanda en zus Marga mee op pad was. Een purperblauwkleurig fijn bloemetje, rijkbloeiend, bossig groen en een fijne laatbloeier die schaduw verdraagt. Hij was meteen verkocht.

Stekjes meenemen ging niet want de Schotten waren erg beducht voor een bezoek van Nederlandse kwekers en hadden over een aantal gewilde planten netten gespannen om stekjes meenemen onmogelijk te maken. De kwekerij van Geert kweekt ze nu zelf en levert deze plant op bestelling aan collega kwekers en natuurlijk aan particiulieren in het hele land en daarbuiten!  Zijn de plantjes op, dan is het voor dat jaar over en moeten de kopers een jaartje geduld hebben voordat de stekjes volgroeid zijn en verkocht kunnen worden. Geert vertelde nog dat op zijn kwekerij veenvrij gewerkt wordt en dat de potjes die ze gebruiken de zeer strenge Britse criteria kunnen doorstaan.

Het schepje gaat naar Arina de Haan

Iris Veltman bijt de spits af voor weer een serie prachtige presentaties voor het komende jaar. Deze presentatie wordt gehouden op donderdag 15 januari om 20.00 uur in de Ter Coulsterkerk in Heiloo.

Tijdens deze inspirerende presentatie maak je kennis met permacultuur: ontwerpen met de natuur mee. Aan de hand van heldere voorbeelden en frisse inzichten zie je hoe bodem, planten en mensen samenwerken aan een veerkrachtige en overvloedige leefomgeving. Een verhaal dat aanzet tot anders kijken — en vooral tot doen.

Het bestuur nodigt jullie van harte uit om deze mooie presentatie bij te wonen. Na afloop is er gelegenheid tot napraten onder het genot van een drankje.

Ze groeien waar bijna niets anders kan groeien: op steen, schors en zand. Mossen en korstmossen blijken ware overlevers en stille bouwers van het landschap. Kom donderdagmiddag 19 februari naar de presentatie van Johan Görtemöller en ontdek hoe deze kleine pioniers grote invloed hebben op onze natuur. Op de foto hierboven rendierenmos. Als je goed kijkt zie je kleine geweitjes.

Als ik bij kwekerij Meijer bent scharrel ik altijd lekker rond en dit keer kom ik een schattig klein cyclaampje tegen. Een winterharde wilde soort, de cyclaam Coum. Geert vertelde dat het een makkelijke plant is die, vorstbestendig, niet te nat en in de (lichte) schaduw staat. Deze kleine Cyclaam is inheems in Zuidoost-Europa tot Noord-Iran. Het blad is al heel erg mooi getekend, maar het bloemetje is fantastisch. De Coum bloeit in de winter tot aan de lente en kan zelfs vorst tot -20 verdragen. Hij staat er in het wit en roze en vermeerdert zichzelf. Van het voorjaar ga ik op zoek naar de cyclaam Hedrifolium, die ziet er op afbeeldingen net zo leuk uit, maar bloeit in het najaar. Lijkt mij een goede combinate met de Coum.

Op 17 december 1872 werd onze mooie vereniging geboren, toen nog onder de naam Nederlandsche Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde (NMTP). Wat begon als een vooruitstrevend idee, groeide uit tot een vereniging die al anderhalve eeuw (153 jaar om precies te zijn) mensen verbindt door hun liefde voor planten en tuinen. De drijfveren van toen zijn nog altijd de drijfveren van nu. Oprichter dr. D.J. Coster verwoordde het ooit als: "een bond voor allen die planten liefhebben." Die woorden passen nog steeds. Het is leuk om de samenvatting van de geschiedenis van Groei & Bloei te lezen: Het levensverhaal van Groei & Bloei samengesteld door Edwin Oden. 

Door fruitbomen regelmatig te snoeien blijven ze gezond en productief. Snoeien zorgt voor meer licht en lucht in de boom, wat de groei en vruchtvorming bevordert. Door dode, kruisende of te lange takken te verwijderen, behoudt de boom een goede vorm en krijgt hij de energie om sterke, smakelijke vruchten te dragen. Met de juiste snoei op het juiste moment leg je de basis voor een rijke oogst.

De workshop wordt gehouden op zaterdagochtend 31 januari 2026, start om 10.00 uur en duurt ongeveer 2 tot 2,5 uur. De workshop wordt gehouden in Heiloo. Naast een theoretisch gedeelte binnen gaan we het buiten in de praktijk brengen. Klik hier voor meer informatie en aanmelden. 

Dit is een van de meest beroemde beelden in Madrid en is tevens ook hét symbool van de stad. De Beer en de Aardbeiboom, ofwel in het Spaans “El Oso y El Madroño”. Het is ook de naam van de boom van de vreemde vrucht waarnaar wij op zoek waren in de vorige nieuwsbrief: de Aardbeiboom. Het was een moeilijke vraag, er waren veel minder inzendingen dan bij de vrucht van de Akebia. Ans van Opzeeland heeft hiermee de scheurkalender van Romke van der Kaa gewonnen. 
De Arbutus unedo hangt vol dieprode bessen terwijl hij tegelijk zijn witte klokbloempjes laat bungelen. Het is een mediterrane struik, familie van de Ericaceae (heide) maar als de omstandigheden goed zijn (beschut tegen een zuidmuur) doet hij het ook in ons klimaat. Het is een traag groeiende, zonminnend en groenblijvende struik/kleine boom  De vruchten zijn kleine, korrelige bolletjes met een zachte, bloemige smaak. Niet uitgesproken zoet — vandaar de Latijnse naam unedo, “ik eet er maar één” — maar in jam of likeur verwerkt zijn ze lekker.

Het steenuiltje is de kleinste uil van Nederland, net iets groter dan een merel, maar dan forser. Het zit graag op paaltjes of in een boomgaard op zoek naar voedsel. De steenuil heeft een brede voedselkeuze. Hij pakt wat hij te pakken kan krijgen. Op het menu staan vogels, zoogdieren, insecten, regenwormen en amfibieën; ook qua biomassa minder belangrijke prooien als spinnen, slakken, duizendpoten. Bij gebrek aan muizen vangt de steenuil ook wel kleine vogeltjes. Helaas wordt hij steeds minder gezien. Het leefgebied krimpt ineen door stads- dorpsuitbreidingen, aanleg van industrieterreinen en wegen. Daarnaast is het resterende leefgebied sterk veranderd. Lange tijd was er geen aandacht voor kleinschalige landschapselementen als houtwallen en hagen. Veel nestgelegenheid verdween ook door het ruimen van oude kippenhokken en vervallen schuurtjes. Ook het verkeer kan de steenuil ernstig parten spelen waar zijn jachtterrein doorkruist wordt door wegen wat voor een laagvliegende uil gevaar oplevert.

Het Jaar van de Steenuil vraagt aandacht voor het behoud en herstel van leefgebied, nestgelegenheid en veilige jachtterreinen – zodat deze uil ook in de toekomst onderdeel blijft van ons landschap. Daarom roepen Vogelbescherming Nederland, Sovon Vogelonderzoek en steenuilenwerkgroep STONE 2026 uit tot het Jaar van de Steenuil.

Op 30 en 31 januari en 1 februari is de nationale tuinvogeltelling. Je kan je nu al aanmelden dan ontvang je handige herkenningstips https://www.vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling

Dieper landinwaarts, achter de witte duinen (zie vorige nieuwsbrief), liggen de grijze duinen. Hier heeft de wind minder invloed, zodat het zand wordt vastgelegd door verschillende soorten mossen, korstmossen, kruiden en grassen. Door deze vegetaties ontstaat er een grijze laag in de bodem, vandaar de naam 'grijze duinen'. Karakteristiek voor dit type is de dominante aanwezigheid van het duinsterretje, een soort mos. Om deze duinen in stand te houden is het belangrijk dat er lichte zandverstuiving en begrazing door konijnen blijft plaatsvinden. Helaas zijn de konijnenpopulaties ineengestort en zorgt de stikstofdepositie ervoor dat de grijze duinen zeer snel dichtgroeien. Dit zet het habitattype sterk onder druk.In grijze duinen komen veel bijzondere soorten paddenstoelen voor die alleen daar goed gedijen, zoals verschillende soorten aardsterren, stuifballen, koraalzwammen, helmharpoenzwammen, champignons en trechtertjes. De variatie in paddenstoelen is enorm. Goed kijken tussen het mos loont zich dan ook. Paddenstoelen zijn goede indicatoren voor de kwaliteit van de duinen. 

De Helmharpoenzwam (zie foto) voedt zich met dode delen van Helm (wortels en wortelstokken). Ze hebben de naam 'Harpoenzwam' gekregen omdat op de lamellen van deze zwam op harpoen gelijkende cellen zitten (Cystidia). Alle Harpoenzwammen vullen hun plantaardige dieet aan met dierlijke proteïnen door aaltjes te vangen. Aaltjes of nematoden leven overal in de bodem en veel soorten veroorzaken ziekteverschijnselen in gewassen als aardappels, winterwortels, tulpen en narcissen. De aaltjes worden gevangen door de zwam met gespecialiseerde knopjes die op de schimmeldraden groeien en voorzien zijn van een sterk klevende vloeistof. Als een aaltje langskomt en zo’n knopje raakt, blijft het plakken en doordat het probeert los te komen raakt het steeds meer van deze knopjes aan en blijft vast zitten. Uiteindelijk groeien er schimmeldraden het lichaam van de nematode in en verteren het.

Een nieuw jaar een mooi moment om nieuwe plannen voor de tuin (verder) uit te werken. Dat kan bij de cursus tuinontwerp die Bart Korf en Marnette Vroegop voor Groei & Bloei verzorgen. De cursus start op 4 februari in Heiloo. 

Afgelopen jaar hebben wij ons als vereniging aangemeld bij de Vomar Club is Koningactie zodat wanneer je, als je de Vomarapp downloadt en ons daarbij aanklikt, bij het afrekenen van je boodschappen de Vomarkaart scan (zit ook in de app) wij een percentage van de boodschappen ontvangen. De eerste uitbetaling hebben wij van de Vomar ontvangen. Dit bedrag wordt binnen de financien geoormerkt aan "Vergroening". Doe jij ook boodschappen bij de Vomar en wil je onze vergroeningsprojecten ondersteunen? Dat kan door in je account deze code GRHE2025 in te voeren en wij hebben weer budget voor vergroeningsprojecten.

Laatste kans. Exclusief voor leden van Groei & Bloei: producten van Bio-Kultura. Deze producten zijn allemaal biologisch en dragen bij aan een gezonde bodem én een duurzame toekomst. Begin het volgend tuinseizoen op de beste manier met biologische bodemverbeteringsproducten van Bio-Kultura. Er is een uitgebreid assortiment met o.a. potgrond, tuinaarde, mestcompost, kleimineralen, gesteentemeel, schapenwol. De bestelling wordt medio februari in Limmen afgeleverd. Als je besteld hebt ontvang je hierover van ons bericht waar en wanneer je het kan komen ophalen. Bestellen kan tot 23 januari 2026. Voor meer informatie en bestellen ga naar de webshop van Groei & Bloei: https://shop.groei.nl/. 

Getekend, de natuur
In het Centraal Museum in Utrecht is de tentoonstelling Getekend, de Natuur t/m 29 maart 2026 te zien. Aan de hand van historische Utrechtse landschapstekeningen, aangevuld met oude, moderne en hedendaagse kunstwerken, wordt de bezoeker aan het denken gezet over de relatie mens-natuur en de vraagstukken hieromtrent.

Tulpenfestijn
Op zaterdag 17 januari 2026 wordt de start van het nieuwe snijtulpenseizoen gevierd met een kleurrijk feest. Het Museumplein in Amsterdam verandert voor één dag in een gigantische pluktuin, waar zo’n 200.000 tulpen klaarstaan om geplukt te worden. Vanaf 13.00 uur is iedereen welkom om zelf, geheel gratis, een vrolijke bos tulpen samen te stellen.

Bomen oogsten
Meer Bomen Nu redt jonge bomen van plekken waar ze niet groot kunnen worden. Deze worden gratis weggegeven om te planten bij tal van groene initiatieven, tuinen, voedselbossen en boeren. Een paar uurtjes meehelpen? Geen groenkennis vereist, alleen enthousiasme! Zaterdag 3 januari tussen 9-13 uur (tijdsloten) wordt er geoogst in Krommenie https://bomenplanner.meerbomen.nu/

De presentaties worden, tenzij anders vermeld, gehouden in de Ter Coulsterkerk aan de Holleweg 111, 1851 KE Heiloo en beginnen, muv de middaglezing, om 20.00 uur. De zaal gaat 30 minuten voor de presentatie open.Het overzicht van de presentaties in 2026 en het voorlopig jaarprogramma  is terug te vinden op de website.

• Donderdagavond 15 januari 2026 presentatie Permacultuur door Iris Veltman. Aansluitend nieuwjaarsreceptie.
• Zaterdag 17 januari 2926 Tulpenfestijn Museumplein Amstedam 
• t/m vrijdag 23 januari 2026 de biologische producten van Bio-Kultura met kortingen tot 20% voor leden van  Groei & Bloei via de webshop bestellen
• Zaterdagochtend 31 januari 2026 workshop fruitbomen snoeien in Heiloo
• Woensdagavond 4 februari 2026 start cursus Tuinontwerp in Heiloo
• Donderdagmiddag 19 februari  2026 presentatie over Mossen en Korstmossenin Heiloo
• Dinsdagavond 3 maart 2026 Algemene Ledenvergadering met aansluitend Bodemverbetering door Bianca Mosch
• Zaterdag 13 juni Dagbusreis
  Code KIK-kaart van de Vomar: GRHE2025