De vorige nieuwsbrief is door een technische fout misschien wel drie keer in je mailbox beland. Excuses daarvoor. 
Omdat de afdelingen om ons heen ook leuke activiteiten ondernemen hebben wij afgesproken dat wij elkaars activiteiten in de nieuwsbrieven opnemen. Per slot van rekening ben je als lid van Groei & Bloei bij iedere afdeling welkom. Samen staan wij sterk. In de favoriet van deze maand speelt een oude appelboom de hoofdrol. Naar aanleiding van de presentatie van Kars Veling van de Vlinderstichting in deze nieuwsbrief meer informatie over de reis van de Distelvlinder en aandacht voor het grote plantenfestijn in Appeltern. Maar eerst ons eigen plantfestijn op zaterdag 30 mei in de tuin van de familie Röling in Heiloo om daarna door te fietsen naar Castricum voor het Open Tuinenweekend.

De oude appelboom

Ja, dan besluit je om kleiner te gaan wonen…. De makelaar komt langs en denkt mee voor de verkoop. Met 350 m2 grond denk ik is het ook genoeg. De 2769 m2 waren heerlijk maar nu best wel veel. De schaapjes zijn verhuisd naar kinderboerderij Het Langoortje in Medemblik een prachtig plekje voor ze waar goed voor ze wordt gezorgd. Maar als ik met zoon Frans tijdens de bouw van mijn nieuwe onderkomen over mijn nieuwe plekje loop besef ik dat ik toch echt wel heel graag de oude appelboom op mijn eigen erf wil hebben. Dus het Kadaster komt nog een keer om de lijnen opnieuw uit te zetten en zo blijf ik toch in het bezit van een hele oude appelboom een Bramley Seedling. Al vele jaren goed voor de allerlekkerste appelmoes, appeltaarten en appelsap. In het voorjaar steken de roze/rode appelbloesem prachtig af tegen de blauwe hemel en zoemen de bijen rond. In het najaar het plezier van de vlinders die zich tegoed doen aan de gevallen en soms rottende appels net als de kramsvogels op weg naar het zuiden. 

Ook in de tuin van mijn dochter en schoonzoon, nu mijn naaste buren, staan nog 2 van zulke geweldige appelbomen. Ze waren onderdeel van de boomgaard bij het huis dat Peter en ik in 1969 van mijn grootmoeder kochten. Als geboren Amsterdamse, gewend op een bovenwoning drie hoog, was die ruimte en vrijheid geweldig! De tuin was de eerste jaren het domein van Peter met een groentetuin de boomgaard en geitjes en de kinderen met een schommel, boomhut en veel speelruimte. Tot ik met vriendinnen mee ging bloemschikken bij het cabaretduo Heleen en Magda ondersteund door Willy. Later nam Mercedes het stokje over. De kinderen waren inmiddels al wat groter en er kwam tijd om plek in de tuin in te ruimen voor bloemen.

Mooie herinneringen tijdens de herfstvakantie zijn de appelplukdagen. Vaak met hulp van het hele gezin. Met ladders werd in de hoge bomen de appels in emmers geplukt om ze in druivenkistjes die groenteman Ed Kuiper voor ons bewaarde uit te leggen. Kistjes werden buiten onder een afdak gezet tot de vorst want dan ging alles de schuur in. Met voor nood een elektrisch kacheltje op tijdschakelaar om de vorst niet te laten toeslaan. Natuurlijk niet vergeten regelmatig te controleren op rot en ziek fruit. Bij grote oogst werd er flink uitgedeeld en bij heel grote oogst weten passanten langs de Rijksweg zich vast wel te herinneren het bord “Gratis valappels”. Honderden kilo’s werden zo meegenomen en dat leverde ook weer lieve bedankjes op van potjes jam, bloemetjes en zelf gebakken appeltaart.

Bramley Seedling is een heel oud Engels ras en is echt een super goede bewaarappel. Eind april/begin mei als de boom weer bloeit wordt nu nog genoten van de laatste eigen appels van het jaar ervoor! Eind april gingen de laatste appels van de oogst najaar 2025 de sappan in!

Ik geef het schepje door aan Trudie en Adri Beentjes 

De distelvlinder is een trekvlinder die de winter in Zuid-Europa en Noord-Afrika doorbrengt. In het voorjaar komen de vlinders daar vandaan op weg naar het noorden. Deze trek gaat vaak in etappes en onderweg planten de vlinders zich voort en hun nakomelingen vervolgens de reis naar ons. Een indrukwekkende estafette van generaties. In Nederland aangekomen verdedigen de mannetjes van de namiddag tot de vroege avond een territorium, meestal een open zonnige plaats bij een lage vegetatie. Voorafgaand aan de paring, die vaak in de namiddag plaatsvindt, is er een baltsvlucht waarbij mannetje en vrouwtje snel om elkaar heen cirkelen. De eitjes worden afgezet op allerlei distelsoorten, maar ook wel op andere kruiden. De rupsen maken opvallende spinselnesten in de bladeren en bij gunstige omstandigheden als er veel rupsen ontpoppen, komen er in augustus weer veel distelvlinders bij. Als je distelvlinders in je tuin wilt dan plant je akkerdistel, vlinderstruik of koninginnekruid. Nog meer informatie is te vinden op de website van https://vlinderstichting.nl/

Een flink aantal jaren geleden organiseerde onze afdeling een excursie naar de veenplassen bij Roelofarendsveen. Op verzoek inventariseren wij of er voldoende belangstelling bestaat om een dergelijke excursie weer te organiseren in augustus/september. Het gaat om een rondvaart over de plassen, bezoek aan (waarschijnlijk) drie tuinen en aan een bijzondere begraafplaats. Er zal op eigen gelegenheid (carpoolen) naar Roelofarendsveen worden gereden, ontvangst met koffie en wat lekkers, vaartochtje, lunch bezoek tuinen en begraafplaats. In verband met de kosten hieraan verbonden, geschat op 52,50 per persoon,willen wij informeren of hier belangstelling voor bestaat. Als je dit leuk lijkt stuur dan voor 30 juni een mailtje naar: info@midden-kennemerland.groei.nl.

Het weekend van zaterdag 30 en zondag 31 mei is Open Tuinenweekend in Castricum en Bakkum. Oude bekende en nieuwe tuinen kunnen bezocht worden. De deelnemers staan al op de website en het belooft heerlijk weer te worden. Let wel op dat niet alle tuinen het hele weekend open zijn. Een route is eenvoudig samen te stellen met het kaartje op de website. Ik ga sowieso met mijn 4 jarige kleinzoon een bezoek brengen aan de tuin met de modelspoorbaan.

Een zwoele zomeravond. Lekker op stap en tuinen bezoeken. Dat kan op vrijdagavond 5 juni in Heemskerk. Een kleine selectie mooie tuinen doen aan deze avondopenstelling mee.  Er bestaan dan ook de mogelijkheid om planten te kopen waar je de rest van de zomer plezier van hebt. De deelnemers staan al op de website. Op de foto is te zien wat het avondlicht met de tuin doet.

Naast tuinclubs willen wij nu ook een moestuinclub oprichten. De intentie is om beginnende én ervaren moestuinliefhebbers samen te brengen om kennis te delen, elkaar te inspireren en samen actief bezig te zijn met duurzaam tuinieren. Het is de bedoeling dat de moestuinclub gedurende het seizoen bijeenkomsten en uitwisselmomenten rondom thema’s zoals biologisch tuinieren, zaaien en oogsten, composteren enz. gaat  houden.Het moet een fijne club worden waar moestuinliefers elkaar ontmoeten. Het maakt niet uit hoe groot jouw moestuin is en ervaring is ook niet nodig. Enthousiasme voor groen en samen leren staat centraal. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via: info@midden-kennemerland.groei.nl. Bij voldoende aanmeldingen zal de moestuinclub het levenslicht zien.

Op mijn nieuwe tuin -ik schreef het al eerder-  moet ik wat meer heersen dan me lief is. Het nut van winde -zo dat al bestaat- wil ik niet kennen. Die plant is zo sterk en levenskrachtig dat alleen spitten helpt. Maar nuttige planten staan er ook. Neem een paardenbloem, de knop smaakt prima als je trek krijgt, de diepe wortel maakt de grond los en de bladeren kun je eten, de bitterstof is goed voor ons, een helpende plant dus. Zeker voor insecten. Van Kars Veling konden we hier al veel over leren: prima plant voor de vlinders. Dat geldt ook voor de goudsbloem: bloemen staat leuk in de sla en de mieren houden er niet van, dus dat kun je gebruiken. Mieren kolonie onder je straatwerk? goudsbloemen ernaast zaaien. Equisetum of paardestaart brengt vocht omhoog en bevat kiezelzuur, allebei nuttig voor de bodem. En als je de groene delen uittrekt en op water 10 dagen laat trekken krijg je een prima voedingsupplement voor je planten, de stinkende vloeistof verdun je 1 op 10. Dit zijn mijn gewaarde planten op de moestuin die een bijdrage leveren aan gezonde bodem. 
Wordt vervolgd. Mercedes Docter.

Op woensdag 3 juni organiseert de afdeling Bergen van Groei & Bloei een excursie naar tuincentrum Nijssen Tuin & Bulbs in Heemstede. Dit tuincentrum heeft een aanzienlijke collectie vaste planten: clematissen, heesters, rozen, zaden en naar gelang het jaargetij een uitgebreid assortiment bloembollen en eenjarigen. Een onderdeel van het tuincentrum is een postorderbedrijf met een uitgebreid assortiment bijzondere en zeldzame bol- en knolgewassen. Neem een kijkje op hun website of bekijk de catalogus. Meer informatie over deze excursie (let op: aanmelden voor 1 juni)  is te vinden op de website van de afdeling Bergen https://bergen.groei.nl/home

Voor een lange afstandswandelpad hoef je niet de provincie uit. Ook Noord-Holland kent een langeafstandswandeling van maar liefst 284 kilometer. In 16 etappes loop je van Texel tot Huizen langs duinen, bloembollenvelden, molens en heide. Iedere etappe is weer op een ander moment aantrekkelijk. Ivm het jubileumjaar (het pad bestaat 20 jaar) komt er een digitale stempelkaart. Wandelaars kunnen via QR-codes aan het begin en einde van een etappe inchecken en zo hun gelopen routes verzamelen in een app. Lees hier verder: 16 wandelroutes in Noord-Holland

Herman Keijer had ooit zaden van Cistus Albidus meegenomen uit Tenerife. Deze plant is daar waarschijnlijk al een derde generatie van. Er is echter een probleem: en dat is dat deze plant absoluut niet tegen vorst kan. Maar door de plant goed in te pakken heeft deze al meerdere winters overleefd.

Regelmatig zie je op boomstammen een oranje verkleuring. Het gaat dan om een oranje alg, meestal de Portugese alg. Ongeveer twintig jaar geleden is deze zuidelijke soort naar het noorden gekomen, meegelift met klimaatverandering. Je ziet hem wel eens op nog rechtopstaande stammen, maar meestal op liggend dood hout. Vooral op eik. Portugese alg is een draadalg uit het geslacht Trentepholia. In die taxonomische groep vind je groene algen die energie uit fotosynthese verkrijgen. De Portugees heeft echter heel veel carotene kleurstof in zich, die het groene chlorofyl onzichtbaar maakt. Het zit er dus wel. Als je aan de Portugese alg voelt, is het net een zacht tapijtje, gedrapeerd over de schors.

Je loopt door je tuin en ziet een klein kevertje. Een paar jaar geleden had je er misschien geen aandacht aan besteed, of het afgedaan als ‘gewoon een beestje’. Maar nu  pak je je telefoon, maak je een foto en ping: binnen enkele seconden weet je dat het een taxuskever is. En nog mooier: met die ene foto kun je de wetenschap en natuuronderzoek helpen.

Groei & Bloei organiseert samen met IVN Natuureducatie, Naturalis en Waarneming.nl een landelijke Bioblitz. Met zoveel mogelijk tuinliefhebbers op ontdekkingstocht in onze eigen tuin, balkon of buurt. Het doel: zoveel mogelijk wilde planten en dieren waarnemen en vastleggen. Elke waarneming telt mee en draagt bij aan wetenschappelijk onderzoek. Meedoen doe je met de gratis app ObsIdentify. Deze app is ontwikkeld door Naturalis en Waarneming.nl. Je maakt een foto van een insect, plant, paddenstoel of ander dier en de app helpt je meteen met herkennen. Zo leer je al doende steeds meer over de natuur om je heen. Meer weten en hoe je mee kan doen vind je in dit artikel in Groei & Bloei. 

Plantenzaden reizen al miljoenen jaren over de aarde. Dieren spelen daarbij een belangrijke rol. Vogels en andere dieren eten vruchten en verspreiden de zaden later via hun uitwerpselen, soms kilometers verder. Andere zaden blijven met haakjes hangen aan vacht of veren en worden zo meegenomen naar nieuwe plekken.Bepaalde plantensoorten produceren zaden met een voedzaam aanhangsel dat aantrekkelijk is voor mieren (het mierenbroodje). De mieren nemen de zaden mee naar hun nest, eten het voedselrijke deel op en laten het zaad achter in vruchtbare grond.

Ook mensen zorgen voor verspreiding van planten. Door handel, landbouw, scheepvaart en vliegtuigen reizen zaden tegenwoordig snel de hele wereld over. Soms gebeurt dit bewust, bijvoorbeeld bij het verbouwen van gewassen, maar vaak ook onbedoeld via schoenen, voertuigen of transport. De verspreiding van zaden heeft voordelen. Nieuwe gewassen kunnen voedselzekerheid verbeteren en planten kunnen zich aanpassen aan veranderende klimaten. Tegelijkertijd ontstaan er ook problemen. Sommige planten worden gecategoriseerd als invasieve soorten: ze groeien zo snel dat ze lokale planten verdringen en ecosystemen verstoren. 

De reis van een plantenzaad laat zien hoe verbonden natuur, dieren en mensen met elkaar zijn. Waar vroeger vooral wind, water en dieren verantwoordelijk waren voor verspreiding, bepaalt tegenwoordig ook de mens in grote mate welke planten waar groeien.

Het grote plantenfestijn op Appeltern staat voor de deur. Een weekend lang kun je voor een "vriendenprijsje" Bloemenpark Appeltern bezoeken. Gespecialiseerde wekers staat er met bijzondere plantjes, er is veel aandacht voor bloemen, waaronder een wedstrijd waarin de regiokampioenen met exact dezelfde materialen hun vakmanschap tonen. Er zijn workshops en noviteiten. Kortom een feestje voor Groei & Bloeiers. Een toegangskaartje voor deze inspirerende mooie groene dag kost voor leden van Groei & Bloei tijdens het Plantenfestijn slechts € 11,-- pp. Er mogen 2 mensen op 1 ledenpas en kinderen t/m 12 jaar zijn gratis. Reserveer hier alvast je kaartje: appeltern.nl/nl/.

Museumgemaal 1879
Het gemaal dat op de grens Akersloot / Limmen staat dateert uit 1879 en had als doel om de waterstand in de Groot-Limmerpolder op peil te houden. Het doet nog steeds dienst en kan bij clusterbuien worden ingezet. Het museum is te bezoeken op zondagmiddag van 13.30 - 16.30 uur (en op aanvraag). Er zijn ook wisselende exposities o.a. over het Oerij. https://www.gemaal1879.nl/

Botanische Tuinen
In 2026 staat het themajaar van de Nederlandse botanische tuinen in het teken van ‘Plant als passagier’. Breng een bezoek aan een van de 25 botanische tuinen en ervaar hoe inventief planten zijn in hun reis door de wereld.Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen

Zaanse Natuurmarkt
Op zaterdag 27 juni kan je tijdens de Zaanse natuurdag een mooie wandeling maken door natuurgebied het Guisveld https://zaansenatuurdag.nl/ waarbij ook een Natuurmarkt is waar Groei en Bloei Zaanstreek/Waterland aanwezig is met (kruiden)plantjes https://zaanstreek.groei.nl/home

De presentaties worden, tenzij anders vermeld, gehouden in de Ter Coulsterkerk aan de Holleweg 111, 1851 KE Heiloo en beginnen om 20.00 uur. De zaal gaat 30 minuten voor de presentatie open. Het overzicht van de presentaties in 2026 en het voorlopig jaarprogramma is terug te vinden op de website.

• Zaterdag 30 mei Voorjaarsmarkt in de tuin van de familie Röling in Heiloo van 10.00-14.00 uur
• Zaterdag 30 en zondag 31 mei Open Tuinenweekend Castricum
• Woensdag 3 juni bezoek aan kwekerij Nijssen in Heemstede (afdeling  Bergen https://bergen.groei.nl/home)
• Vrijdagavond 5 juni avondopenstelling Tuinen Heemskerk 19.00 - 21.00 uur
• Zaterdag 6 en zondag 7 juni Appeltern Plantenfestijn
• Zaterdag 13 juni Dagbusreis. De bus is VOL
• Zaterdag 20 & zondag 21 juni Open Tuinenweekend Heiloo
• Zondag 21 juni Open Tuinenweekend Limmen 
• Zaterdag 27 juni Zaanse Natuurdag
• Zaterdag 4 en zondag 5 juli Open Tuinenweekend Uitgeest en Akersloot
• Vrijdagavond 17 juli avondopenstelling Open Tuinen Heiloo 19.00 - 21.00 uur
• Zaterdag 15 en zondag 16 augustus Open Tuinenweekend Heemskerk
• Code KIK-kaart van de Vomar: GRHE2025