Jouw moestuin als onderzoeksveld? Meld je aan voor de MoestuinMix en lees in deze nieuwsbrief over de goede buren voor aubergine.
Van een van onze "nieuwe" kwekers, Arina de Haan, leren wij meer over een van haar favorieten. De presentatie van deze maand gaat over Korstmossen: een super samenwerking in de natuur. Klein, groen en vaak over het hoofd gezien. Toch zijn mossen en korstmossen onmisbaar. Wat maakt ze zo bijzonder? Meer weten over zaaien? kom naar de eerste bijeenkomst van de zaaiclub op 21 februari (wel aanmelden).

Een favoriet van Arina de Haan

Zoals de nauwlettende lezer misschien al is opgevallen staat erboven dit stukje niet dé favoriet van Arina maar een favoriet van Arina. Dit is een bewuste keuze, ik vind namelijk heel veel planten mooi en vooral hun combinaties. Toch heb ik een keuze gemaakt en mij laten leiden door de vorm en prestatie (Ik hou van groen en structuur en van het feit dat deze plant het altijd doet). In mijn voor- en achtertuin staan al sinds 2006 hele randen met Pennisetum. Omdat ik erg van het duingebied hou en daar graag wandel wilde ik een voortuin die me hieraan doet denken. Vooral het vaak wuivende helmgras vind ik erg mooi. De plant die mij hier het meest aan doet denken is de Pennisetum Alopecuroides in het Nederlands Lampenpoetsergras genoemd. In de zomer heeft hij mooi groen smal blad dat sierlijk rondhangt. In het najaar komen er grappige pluimvormige bloeiaren in. Als de wind waait waaien de bladeren vrolijk mee. Net als in het duingebied het helmgras doet. 

In de winter verkleurt het blad blond, ik laat dit altijd staan en geniet ook van deze mooie verkleuring. Sommige mensen snoeien alles voor de winter af maar voor de kleine insecten is het een winter walhalla, als je het blad op de pollen laat staan. Als ik in het voorjaar de pollen afsnoei zitten ze vol met pissebedjes, lieveheersbeestjes en slakken (gelukkig wel de variant met huisje). Omdat de slakken te traag zijn, komen - na mijn gesnoei - altijd mereltjes achter mij aan, zij doen zich tegoed aan het slakkenmaal.
De pollen die het meest in de zon staan doen het het beste.
Ooit heb ik in Marrakech enorme pollen zien staan, midden in de zon! (wel voorzien van een bewateringsysteem natuurlijk). De pollen die teveel in de schaduw stonden heb ik langzamerhand vervangen door varens die het hele jaar door groen blijven. Verder combineer ik de Pennisetum met Lenteklokken die mooi groeien als de Pennisetum gesnoeid is. En met Verbena Bonariensis die zo heerlijk door de groene graspollen door piept. 
Al met al een mooi geheel met een goede structuur en weinig onderhoud.

Ik geef het schepje door aan: Magda Rijs (Moesmeisje Rijs)

Wat als de kleinste planten de grootste doorzetters zijn?

Mossen en korstmossen laten zien hoe slim de natuur omgaat met schaarste en samenwerking. Johan Görtemöller, beheerder Thijsse’s Hof en Bram Birza, onderzoeksassistent in biologie en data management komen voor ons een presentatie verzorgen over mossen en korstmossen. Ze worden vaak in één adem genoemd, maar er zitten grote verschillen tussen beide. Mossen zijn planten en korstmossen zijn een samenwerking tussen een schimmel en een alg. In Nederland komen zo'n 800 soorten korstmossen en korstmosparasieten voor. Onderwerpen als evolutie, groene daken, stikstof en architectuur komen tijdens deze lezing aan bod. Aan de hand van beeld- en levend materiaal laten Johan en Bram ons de bijzondere wereld van deze schimmels, algen, bacteriën en planten zien. De presentatie is voor beginners in de wereld van de (korst) mossen met een kleine verdieping over het onderwerp. Uiteraard is er ook ruimte voor het stellen van vragen. 

Deze presentatie wordt op donderdagmiddag 19 februari gehouden in de Ter Coulsterkerk, Holleweg 111, 1851 KE in Heiloo. De presentatie begint om 14.00 uur.  Toegang voor leden van Groei & Bloei is gratis. Niet-leden betalen € 5,--.

De workshop hanging basket welke gehouden wordt op vrijdag 6 maart heeft nog een paar lege mandjes. Lees hier meer over deze groene workshop waar je maandenlang plezier aan beleeft. De plantjes en kleuren kies jezelf uit.

MoestuinMix gaat dit jaar voor de derde keer van start. In dit citizen science-project van Wageningen University & Research doen moestuinders in hun eigen tuin hetzelfde experiment: het combineren van gewassen. Door groenten, kruiden en bloemen samen te telen, kan de biodiversiteit toenemen en kunnen plagen op een natuurlijke manier worden bestreden. Maar welke combinaties werken écht?

Dit jaar zaaien deelnemers tuinbonen naast rode biet én naast een gewas naar keuze. Tijdens het seizoen houden zij groei, bloei en opbrengst bij. Meedoen is laagdrempelig: zaden en instructies worden geleverd en waarnemingen zijn eenvoudig door te geven. Het project maakt deel uit van CropMix, een groter onderzoeksprogramma naar het combineren van meerdere gewassen in een teeltsysteem. Zo dragen moestuinders samen bij aan onderzoek naar biodiversiteit en de natuurlijke veerkracht van gewassen. 

De klokwinde (Cobaea scandens, zie hieronder) is een van de soorten die gezaaid wordt bij de zaaiclub.

Op dinsdagavond 3 maart, in aansluiting op onze Algemene Ledenvergadering, om plm. 20.15 uur zal Bianca Mosch, enthousiast tuinierder, tuinontwerpster en bestuurslid bij onze vereniging, een presentatie verzorgen over bodemverbetering. In oktober en afgelopen maand in Bergen heeft zij hierover ook al een workshop gegeven. De reacties waren heel enthousiast dus wij willen jullie deze presentatie niet onthouden. Meer informatie over deze presentatie staat binnenkort op onze website.

Op onze website staat heel veel informatie. Mooie artikelen en beschouwingen, handige tips. Ga er gewoon even speuren. Zo kwam ik een uitgebreide rubriek tegen: Ecologisch tuinieren met Iris Veltman. Deze artikelen heeft milieukundige en docent permacultuur Iris Veltman geschreven voor ons "convocaat" De Nieuwe Stek. Bijgaand Iris over sneeuw.

Met een laagje sneeuw oogt alles anders. Mysterieus, fragiel, sprookjesachtig of verstild. Maar onder de witte oppervlakte kan een hoop gebeuren, dankzij de sneeuw. Om de kou te overleven komt de stofwisseling bij veel organismen bijna volledig tot stilstand. Dat geldt bijvoorbeeld voor bomen en planten, maar ook voor overwinterende insecten. Zo sparen ze hun energie in een tijd dat er weinig voedsel beschikbaar is. Tegelijkertijd moeten ze zichzelf beschermen tegen bevriezing. Lees hier het artikel van Iris Veltman verder.

Sneeuwklokjes (𝘎𝘢𝘭𝘢𝘯𝘵𝘩𝘶𝘴) zijn vaak de allereerste bloemen die het einde van de winter aankondigen en het symbool voor hoop, ontwaken en lenteverwachting zijn. De naam komt van het Griekse gála (melk) en ánthos (bloem), een verwijzing naar de melkwitte bloemen.⁠ Ze komen van nature voor in bossen en weiden in heel Europa, vermeerderen zichzelf, staan in de winter graag in de zon en de rest van het jaar in de schaduw dus een prima plek is onder bomen. Ook willen sneeuwklokjes graag met rust gelaten worden. Er zijn 19 soorten en wel meer dan 500 cultivars bekend. Hun bladeren hebben speciaal verharde uiteinden om door bevroren grond heen te breken en hun sap bevat een soort ‘antivries’ om schade door kou te voorkomen. Maar pas op: alles aan het schattige sneeuwklokje is giftig. Er is ook een sneeuwklokjesboom, de Halesia Carolina die bovenaan de nieuwsbrief staat. Het is duidelijk waar deze boom haar naam aan te danken heeft.

Over de moestuin zijn veel verhalen te vertellen. Goed nabuurschap is belangrijk in het leven. Dat geldt dus niet alleen voor ons. Ook planten vinden sommige buren prettiger dan andere, daarover gaat deze nieuwe rubriek.

De goede buur voor aubergine zijn andere soorten uit de nachtschadefamilie en andere warmteminner. Aubergine is een liefhebber van veel warmte dus geschikt voor een kasje of een heel zonnig en warm plaatsje bij een zuid-muurtje op pot. Omdat de kieming net als bij pepers langer duurt bij minder warmte begin je al vroeg met zaaien, in januari of februari op een zonnige vensterbank of in een warme propagator heb je de meeste kans op succes. Luchtige grond is ook een voorwaarde voor succes. Dus meng je je potgrond met iets als vermiculite of schoon zand. 

Als je planten in de kas aanslaan en het warm genoeg is het fijn om er basilicum bij te zaaien, houdt ook van warmte en met het geurende blad heeft dit ook een afweerwerking op diverse plaagbeestjes. Zelf zaai ik mijn basilicum het liefst is een lelijke piepschuimbak die overblijft nadat ik mos heb verwerkt. Met een plexiglas deksel erop blijft dit in de kas heerlijk warm zodat het lekker kiemen kan. De aubergine zaden ben ik al aan het testen op kiemkracht, dit duurt wel even vermoed ik.

Ik heb me ook ingeschreven bij het testpanel van de WUR, zie het artikel hierboven, dat gaat over goede buren voor tuinbonen. Wordt vervolgd. Mercedes Docter

Meer Bomen Nu redt jonge bomen van plekken waar ze niet groot kunnen worden. Deze geven ze gratis weg. Zaterdag 7 februari is er weer een uitdeeldag in Castricum aan de Zanderij t/o nr 9. Aanmelden en een tijdslot kiezen kan op https://meerbomen.nu/regios/noord-holland/. Je hulp is ook welkom. Je kan bij een oogstdag meehelpen.  Naast een goed gevoel is het ook een lekkere activiteit in de buitenlucht. Ecofitness noemen ze dat.

De 7-daagse tuinenreis naar Schotland gaat gegarandeerd door en vertrekt op 25 juni. Er zijn nog een paar plekjes vrij, waaronder 2 eenpersoonskamers. Interesse? Klik hier.https://zuid-kennemerland.groei.nl/diversen/7-daagse-tuinreis-naar-schotland. Ook bij de mooie tuinenreis Nederland in Bloei, samengesteld door Armanda Mul welke vertrekt 4 juli is nog plek https://www.gardentours.nl/tuinreis/nederland-in-bloei/.

Wij houden ons bezig met vergroenen en zijn op zoek naar vrijwilligers die ons daarbij willen ondersteunen. Speciaal voor het project vergroenen schoolpleinen in Heiloo zijn wij op zoek naar meerdere vrijwilligers die het leuk vinden om schoolkinderen te begeleiden, de handen uit de mouwen en de schep in de grond te steken. Wil je meer weten of heb je interesse? laat het ons weten via: info@midden-kennemerland.groei.nl

De commissie Open Tuinen Weekenden (OTW) is begin van het jaar bij elkaar gekomen en ook hier draait de ideeënmolen overuren. Afgesproken is dat het OTW niet meer een aaneengesloten periode (estafette) zal zijn waar in ieder weekend in een kern van onze afdeling tuinen te bezoeken zijn. De verdeling komt er nu grof weg op neer dat iedere kern een weekend per maand open tuinen houdt, te beginnen in mei en eindigt in september. En, wat ook een heel leuk plan is: er komt een avondopenstelling. Een klein aantal tuinen zal 's avonds een paar uurtjes te bezoeken zijn. Zo zie je een tuin ook weer anders: Limmen wil, als bollendorp, graag het spits afbijten. De eerste Open Tuinen Avond zal, een beetje afhankelijk hoe de bollen zich ontwikkelen, zaterdagavond 14 maart worden. Prik ze er niet op vast en houd de website in de gaten.

De commissie OTW is altijd op zoek naar nieuwe tuinen Spannend om jouw tuin te laten zien? Zeker, maar het plezier dat het oplevert weegt hiertegen ruimschoots op. Aanmelden of meer informatie? Neem dan contact op met Karin Wezepoel: karin@wezepoel.net

Een klein bruin actief vogeltje, een vogel die je vaker hoort dan dat je hem ziet. De winterkoning duikt graag diep weg tussen de bladeren, laag in de begroeiing en dan ook nog eens het liefst dicht bij de grond maar als je hem ziet is hij makkelijk te herkennen aan het opgewipte staartje. Daar is er maar één van: het winterkoninkje. Het winterkoninkje is een broedvogel van maar 10 gram, maar met een flinke strot. Zijn zang is tot op een halve kilometer afstand nog te horen.In de broedtijd zingt hij van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Het mannetje zet zo werkelijk alles in het werk om zijn vrouwtje(s) te imponeren. En niet alleen met zijn zang. Ook zijn nestjes zijn kunstwerljes: bolvormige nestjes met veel mos. Ja, hij maakt meerdere nesten en het vrouwtje mag een nestje uitkiezen om te broeden. Zo’n 2 keer per jaar legt de winterkoning 5 tot 7 kleine, glanzend witte eieren met rode spikkels. Deze eitjes worden in plm 15 dagen uitgebroed. Na het uitkomen blijven de jonge winterkoninkjes nog twee weken in het nest en als ze uitvliegen worden ze ook nog bijgevoerd door beide ouders. Als het eerste vrouwtje op de eitjes zit, probeert het mannetje een ander vrouwtje te lokken in één van de andere nesten om zo voor nog meer nakomelingen te zorgen. Ondanks zijn naam, is het geen liefhebber van kou. Tijdens een zeer koude winter kruipen winterkoninkjes 's nachts dicht tegen elkaar aan op een beschutte plek om niet onderkoeld te raken en zo de koudste weken van het jaar goed te doorstaan. 

Misschien piept de winterkoning wel even in beeld tijdens de tuinvogeltelling. Strooien met gedroogde insecten (meelwormen) lokt hem misschien wel. Doe dat op de grond want het is een schuw, voorzichtig vogeltje die je niet snel op een voerplank zult tegenkomen. Tel mee op 30, 31 januari of 1 februari? Meld je alvast aan en ontvang direct een gratis tuinvogelspecial. Meten is weten. De nationale tuinvogeltelling is het allergrootste burgeronderzoek van Nederland. https://www.vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling/ Tip: begin pas met tellen als er vogelactiviteit in je tuin is.

Het welkomsgeschenk voor nieuwe leden van Groei & Bloei is een robust berkenhouten vogelhuisje. Dit vogelhuisje vertegenwoordigt een waarde van € 21,95 en wij kunnen deze speciaal voor onze lezers aanbieden voor € 17,95. Mooi in je tuin, maar ook  leuk om cadeau te doen. Wil je een vogelvoerhuisje bestellen, mail dan naar info@midden-kennemerland.groei.nl. Doe dit vóór10 februari. Daarna wordt centraal de bestelling geplaatst. Je ontvangt van ons bericht zodra het voerhuisje binnen is. 

De Bio Kultura-actie is teneinde. Er zijn meer dan 4.000 bestellingen geplaatst. Een groot succes voor deze mooie biologische producten. Het ophalen van de bestelling gaat voor de kwekers van onze vereniging via de coördinatoren van de kwekersclub, Jan en Erica Davids. De "gewone" bestellingen worden uitgeleverd op zaterdag 14 februari. Om alles zo soepel mogelijk te laten verlopen zal er gewerkt worden met verschillende tijdssloten. Deelnemers ontvangen informatie over plaats en tijdstip. Onze afdeling is trots dat wij aan dit succes van deze actie met elkaar hebben bijgedragen. 

Oog voor kleur
De tentoonstelling 'Coba Ritsema: Oog voor kleur' is tot 1 maart 2026 in het Frans Halsmuseum in Haarlem te bezichtigen https://franshalsmuseum.nl/nl. En voor wie meer wil weten over deze Haarlemse kunstenares die ook deel uit maakte van de Amsterdamse Joffers, geeft kunsthistorica Karin Haanappel een online lezing over haar op 16 februari, klik hier voor meer informatie & aanmelden.

Miniatuurwereld, de kracht en pracht van korstmossen
Dit boek geschreven door Henk-Jan van der Kolk en Harold Timans (biologen) is een introductie op de korstmossenwereld die Nederland rijk is. In Nederland komen honderden soorten voor, elk met een uniek uiterlijk en leefwijze. Sommigen vormen spectaculaire micro-skylines, terwijl anderen bruikbaar zijn als een indicatie van de luchtkwaliteit https://libris.nl/

Tijdreizen met Clusius
Op 19 februari 2026 is het precies 500 jaar geleden dat Carolus Clusius geboren is. Dat feit viert de Leidse Hortus het hele jaar met het thema 'Tijdreizen met Clusius'. Op zijn verjaardag kun je in de Hortus terecht voor een feestelijke winterdag. Aanmelden voor dit verjaarsdagfeestje is nodig, maar niet alleen op deze dag is de Leidse Hortus een feestje om te bezoeken https://hortusleiden.nl/

Leve de tuinfestival
In de Brabanthallen in 's Hertogenbosch wordt van 27 februari t/m 1 maart het Leve de Tuin festival gehouden. Een festival over woon & tuinplezier met groen voor binnen en buiten https://levedetuinfestival.nl. Tegelijkertijd vindt daar het Dutch Urban Farmers Festival (DUFF) plaats dat zich meer richt op moestuinieren. Beide festivals zijn op 1 entreekaartje te bezoeken. Ga je er naar toe? Laat ons weten hoe het was. info@midden-kennemerland.groei.nl

De presentaties worden, tenzij anders vermeld, gehouden in de Ter Coulsterkerk aan de Holleweg 111, 1851 KE Heiloo en beginnen, muv de middaglezing, om 20.00 uur. De zaal gaat 30 minuten voor de presentatie open.Het overzicht van de presentaties in 2026 en het voorlopig jaarprogramma  is terug te vinden op de website.

• Woensdagavond 4 februari start cursus Tuinontwerp in Heiloo
• Zaterdagochtend 7 februari workshop fruitbomensnoeien in Heiloo (vol)
• Woensdagavond 11 februari workshop gereedschaponderheid in Heiloo
• Zaterdag 14 februari ophaaldag Bio Kulturabestelling in Limmen
• Donderdagmiddag 19 februari presentatie over Mossen en Korstmossen in Heiloo
• Zaterdagochtend 21 februari Zaaiclub in Castricum
• Dinsdagavond 3 maart  Algemene Ledenvergadering met aansluitend Bodemverbetering door Bianca Mosch in Heiloo
• Vrijdagochtend 6 maart workshop Hanging basket vullen in Heiloo
• Zaterdagavond 14 maart avondopenstelling open tuinen in Limmen van 19.00-21.00 uur
• Woensdagochtend 18 maart Tuinspiraal vlechten van wilgentenen in Heiloo. Volgeboekt
• Woensdagochtend 25 maart Tuinspiraal vlechten van wilgentenen in Heiloo. Volgeboekt
• Zaterdag 6 en zondag 7 juni Appeltern Plantenfestijn
• Zaterdag 13 juni Dagbusreis
• 27 juni t/m 1 juli tuinenreis naar Schotland
  Code KIK-kaart van de Vomar: GRHE2025