Iris Veltman is weer in de pen gekropen en heeft een interessant stuk aangeleverd over inheemse of uitheemse planten. Een afweging die wij steeds vaker maken. Iris heeft meer artikelen geschreven en deze zijn allemaal onder het kopje Ecologisch Tuinieren met Iris Veltman op deze website terug te vinden. 
Na Bakkum, Castricum, Heiloo en Limmen staat nu het Open Tuinenweekend in Akersloot en Uitgeest voor de deur. In het najaar start een cursus beplantingsplan maken want een prachtige border begint met een goed plan. In zes inspirerende lessen leer je alles over bloeitijden, kleuren, vormen en plantencombinaties met als eindresultaat: een beplantingsplan voor je eigen tuin.

Op een mooie ochtend, kwam Wil Könst aan met de vraag aan mij of ik een stukje in de Nieuwsbrief wilde schrijven over onze lievelingsplant. Dat wordt een moeilijke keuze, ik heb er meerdere! En zeker aan de schaduwkant van de tuin. Toch maar een korte selectie, te beginnen met de varens. Hoe mooi ze opkomen, met prachtige krullen en sommige met bronskleurig blad.
De hele zomer geven ze geen krimp, sommige soorten zijn ook wintergroen. Een nieuwe ontdekking is de Martagon lelie, (zie foto hieronder), de bol planten in het najaar, in de schaduw blijft de lelie langer bloeien en mooier in kleur. De lelies doen het opvallend goed en komen elk jaar terug (samen met de leliehaantjes) met nieuwe jonge bollen. Dit komt waarschijnlijk omdat wij op de Strandwal wonen, droog, zand en kalkrijk. Ook de diverse soorten Thalictrum, groot en klein, bloeiend op verschillende tijden horen echt in onze tuin. 

De Royal Bumble (Salvia) is de favoriet op een zonnige plek, een rijke en lange bloei en  wintervaste fuchsia’s, de meeste staan graag wat half in de schaduw.

Ten slotte iets curieus: Jan (=bloem?) op de preekstoel (=lange gevlekte steel?), zie foto), gewoon geplant bij ons in de steeg,hij  verdwijnt in de zomer, en komt stoer in het voorjaar weer op. Oh, en Jan is hoog, ik ben groot, zeker 1.60 😉, we passen mooi naast elkaar.

Het schepje geef ik door aan Kees & Sandra en Hans & Sophia die samen een paar jaar geleden een voedselbos hebben gecreëerd.

Ontdek de mooiste tuinen van Akersloot en Uitgeest tijdens het Open Tuinenweekend op zaterdag 4 en zondag 5 juli. Ook dit jaar is er een gevarieerd aanbod van tuinen te bezoeken. Van een sfeervolle binnentuin, tot ruime tuinen waarin bloemen, groenten en fruit op een natuurlijke manier gecombineerd worden. De beplanting varieert van inheemse soorten tot planten uit alle delen van de wereld, met veel aandacht voor biodiversiteit. Er valt voor iedere tuinliefhebber iets te beleven. Stap op de fiets en laat je verrassen! De deelnemende tuinen zijn te bezoeken tussen 11.00 en 16.00 uur en de deelnemers staan al op de website. En twee weken later, vrijdagavond 17 juli is het Open Tuinenavond in Heiloo.

Wil je een tuin die het hele jaar aantrekkelijk is, een tuin waarin kleuren, vormen en bloeitijden mooi op elkaar aansluiten en waar planten elkaar versterken en borders elk seizoen iets te bieden hebben? Volg dan in het najaar de cursus Beplantingsplan. Tijdens deze praktische cursus leer je hoe je stap voor stap een doordacht beplantingsplan maakt. Het maakt niet uit of het om een bestaande of een hele nieuwe border gaat, een grote of kleine tuin, zand of kleigrond en veel of weinig zon. De cursus van zes avonden start - bij voldoende belangstelling - op 31 augustus. Kijk hier voor meer informatie.

Iris Veltman:
Dit voorjaar zocht ik angstig tussen mijn opkomende planten. Mijn inheems koninginnekruid (Eupatorium cannabinum), waar was ze? Dat lijkt misschien wat overdreven, maar ik heb veel moeite gedaan om haar in de tuin te krijgen. Jarenlang zocht ik (bio) kwekers af, maar steeds was ze uitverkocht of niet verkrijgbaar, of een uitheemse versie. Een zielig plantje dat ik bij een botanische tuin vandaan had overleefde de direct daaropvolgende hittegolf niet. Ik heb ook nog stekjes genomen, maar die verdwenen zonder enig spoor (ik verdenk de slakken!). Vorig jaar heb ik eindelijk een drietal planten weten te bemachtigen en in de tuin gezet. Ze leken prima te groeien… Dus waar waren ze nu? Was het omdat mijn man er met zijn grote schuiten bovenop was gaan staan? Een paar weken later keek ik weer en, wonder boven wonder, daar kwamen kleine sprietjes op. Onopvallend tussen de rest. Een heel stuk breder dan ze eerder waren – hoera, ze zijn aangeslagen! 

Maar waarom wilde ik nou per se dat inheemse koninginnekruid? Ze was moeilijk te vinden, stelt eisen (zoals het een koningin betaamt) en kan flink woekeren via haar wortels en haar zaad. En dat terwijl er prachtige uitheemse soorten zijn. Juist het zien van inheems koninginnekruid maakt me blij, omdat ik weet hoeveel insecten erop af kunnen komen. Echt een bom voor biodiversiteit. Maar, hoor ik nu iedereen denken die een uitheemse soort in de tuin heeft, ook bij mij zitten de bloemen altijd vól met insecten. Hoezo is mijn uitheemse soort ineens slecht?  
En dat is gelijk waar ik heen wil. Nee, een uitheemse soort is niet per se slecht. De uitheemse koninginnekruid-(of leverkruid-)soorten kunnen bijvoorbeeld een rol spelen in de biodiversiteit in de tuin. Ik raad sommige soorten zelfs regelmatig aan als alternatief voor de inheemse. Wat beter is, inheems of uitheems, is niet zo zwart-wit. Maar er zitten wel kanttekeningen aan. Lees hier het verhaal van milieukundige Iris Veltman verder.

Als je - net als ik - nog niet goed weet wat een (gewenst) plantje is en of het een plantje is dat je, naar later blijkt, toch liever niet in je tuin wilt hebben dan is dit mischien wel een handige tip voor je: graaf het voorzichtig uit met een kluitje aarde en zet het in een klein potje. Vertroetel het, geef het een week of twee/drie de tijd om te groeien en kijk dan of je dan wel met bijvoorbeeld de app Google Lens of Obsidentify kunt zien wat het is/wordt. Op onze website zijn heel veel tuintips te vinden. Er zit veel kennis bij Groei & Bloei: maak daar gebruik.

Misschien heb je ze ook: kleine hoopjes zand met een rond gaatje in het midden, precies tussen de voegen van je bestrating. Hoewel ze op mierennesten lijken, kunnen deze zandhoopjes ook de sporen van zand-, groef- of graafwespen zijn. Deze insecten graven hun nesten onder de bestrating, omdat de stenen warmte vasthouden en zo een ideale plek vormen voor hun broedcellen. Tijdens het graven duwen ze zand naar buiten, waardoor de hoopjes ontstaan. Mieren zijn dus niet altijd de schuldigen.

Egels, vogels en kikkers – allemaal zijn ze afhankelijk van insecten. Zelfs tussen insecten onderling bestaat er een hele wereld aan eten en gegeten worden. Groei & Bloei organiseert een webinar voor leden en niet leden. Tijdens deze webinar ontdek je hoe je met eenvoudige stappen je tuin of balkon omtovert tot toevluchtsoord voor allerlei nuttige, onmisbare insecten. Leer bijvoorbeeld hoe je je bijenhotel bewoond krijgt, hoe je nieuwe generaties vlinders op weg helpt en hoe je handige plaagbestrijders (waaronder slakkeneters!) in de tuin krijgt én houdt. Of je nu een balkon hebt, een geveltuintje of een flinke achtertuin – ook jouw stukje groen maakt een verschil. Laat je verrassen door de kleine helden van de natuur en krijg praktische tips om dat groen tot leven te brengen.

En de Bioblitz nodigt een samenwerking van organisaties, waaronder Groei & Bloei, uit om samen te bekijken wat er zoal rondvliegt en kruipt om ons heen. En met de gratis Obsidentify app op de telefoon wordt herkennen gemakkelijker. Iris Veltman, milieukundige, zal deze webinar verzorgen. Het webinar wordt op dinsdagavond 30 juni gegeven. Begint om 19.30  uur. Inloggen kan vanaf 19.15 uur.

Opgeven via (webinar@groei.nl). Je ontvangt dan voor aanvang van het webinar een link en instructies om aan het webinar deel te kunnen nemen. 

Silvi Bakker van Kwekerij Maatwerk in Heiloo zal ons regelmatig informeren over een plan of plant waarmee de kwekerij bezig is.

De kwekerij maakt de stap naar biologisch kweken en breidt tegelijkertijd het assortiment flink uit met maar liefst 32 nieuwe soorten inheemse, biologisch geteelde planten zoals de vrolijke Leucanthemum vulgare (margriet), de elegante Lythrum salicaria (grote kattenstaart) en de zonnige Lysimachia punctata (puntwederik, zie foto). Deze planten zijn zorgvuldig geselecteerd vanwege hun waarde voor biodiversiteit en hun geschiktheid voor de Nederlandse tuin. De planten zijn ingekocht bij biologische kwekerij De Aalderink en vanuit de aangelegde moerbedden kweken we nu doormiddel van zaaien, scheuren en stekken. Ook zijn er grote aantallen inheemse zaden van Kwekerij Cruydt-Hoeck ingezaaid. De jonge planten én zaden zijn inmiddels te koop.

De jaarlijkse Tuinvlindertelling komt er weer aan. Dit jaar wordt deze gehouden van 10 tot en met 12 juli. Dan gaan (hopelijk) vele duizenden mensen een kwartier de tuin in om te kijken welke en hoeveel vlinders er te zien zijn. Niet alleen de aantallen zijn belangrijk, maar ook gegevens als vliegtijden worden gemonitord. Uiteraard maakt het ook uit of je een vlindervriendelijke tuin hebt en of je tuin een "kroeg" of een "kraamkamer" is. Meer informatie over vlinders en deelname aan de telling is hier te vinden: Tuinvlindertelling.

Op zondag 28 juni organiseren het IVN in samenwerking met het PWN een vlinderdag bij het PWN-bezoekerscentrum "de Duinheide" (voorheen de Schaapskooi) aan de Zeeweg 2 in Bergen. Er wordt informatie gegeven over insecten, dag- en nachtvlinders (er is een nachtvlinderschow waarbij je een kijkje in het nachtleven van de vlinders in de duinen te zien krijgt). Er worden excursies aangeboden waarbij je op pad gaat met een IVN-gids, er  is een imker en schaapsherder aanwezig. Daarnaast is er een gezellige markt met kraampjes, zijn er knutselactiviteiten voor kinderen (maak je eigen rups of vlinder van papier) en natuurlijk is Groei & Bloei (afdeling Bergen) daar ook aanwezig met informatie over planten geschikt voor vlinders en andere insecten. De markt is van 11.00-16.00 uur. De toegang is gratis. 

De echtgenoot van onze secretaris kwam met een bijzondere vondst. Wij zijn benieuwd of iemand weet wat dit zijn. Geef het door aan info@midden-kennemerland.groei.nl. Onder de goede inzendingen wordt een leuke verrassing verloot.

Je verandert je tuin en dan heb je sommige attributen niet meer nodig. In dit geval een kalkstrooiwagentje en een verticuteerding. Interesse in een van deze apparaten? meld het bij info@midden-kennemerland.groei.nl

Beeldentuin
Tijdens de rondleidingen door de beeldentuin in het Singermuseum in Laren kom meer te weten over het ontwerp, de bijzondere beplanting en biodiversiteit van de beeldentuin ontworpen door Piet Oudolf. De rondleidingen worden elke woensdag- en zaterdagochtend georganiseerd van 11.00 tot 12.00 uur. https://www.singerlaren.nl/

Oudorperhout
Stadspark Oudorperhout is een natuurgebied aan de oostkant van Alkmaar. Het is een uniek, midden binnen de stadsgrenzen gelegen gebied. Door het jaar heen organiseert de stichting Oudorperhout verschillende excursus. Op zondag 26 juli om 10.00 uur een excursie over biodiversiteit olv Henk van Haaster. Verzamelen bij de skatebaan aan de Munnikenweg. Aanmelden via het formulier

Tropische planten bij een kasteel
In de 17e eeuw, toen P.C. Hooft op het Muiderslot woonde, groeiden hier al planten uit verre gebieden zoals Afrika, Azië en Amerika. Maar wat voor planten waren dat en hoe kwamen ze hier terecht? De presentatie Tropische planten is van 8 juni t/m 30 augustus 2026 is in de kasteeltuinen van het Muiderslot te zien. Kijk voor meer informatie op de website van het Muiderslot.

De presentaties worden, tenzij anders vermeld, gehouden in de Ter Coulsterkerk aan de Holleweg 111, 1851 KE Heiloo en beginnen om 20.00 uur. De zaal gaat 30 minuten voor de presentatie open. Het overzicht van de presentaties in 2026 en het voorlopig jaarprogramma is terug te vinden op de website.

• Zaterdag 4 en zondag 5 juli Open Tuinenweekend Akersloot en Uitgeest
• Vrijdagavond 17 juli Open Tuinenavond in Heiloo 19.00 - 21.00 uur
• Zaterdag 15 en zondag 16 augustus Open Tuinenweekend Heemskerk
• Zaterdag 15 en zondag 16 augustus Nazomeren in Niedorp
• Vrijdagavond 11 september avondopenstelling Open Tuinen Castricum 19.00 - 21.00 uur 
• Maandagavond 31 augustus start cursus beplantingsplan maken Heiloo
• Code KIK-kaart van de Vomar: GRHE2025