Een prachtige zomer en wat genieten wij van de diverse Open Tuinenweekenden. Gelukkig wordt het Open Tuinenweekend in Heemskerk nog gehouden. De Open Tuinenweekenden zijn ook een bron van mooie ontmoetingen. In Uitgeest leverde het een bijzondere thee op. Botanisch tekenen is het natuurgetrouw vastleggen van een plant, bloem of vrucht. Leg de wereld om je heen vast met een nieuwe blik tijdens onze Workshop Botanisch Tekenen. Liever fotograferen? Dat kan ook. Misschien leg je wel een mooie pluimvoetbij vast. Na het verhaal van Iris wil ik deze bij wel ontmoeten. Voor de rest is het nu nog een beetje komkommertijd dus vandaar een wat kortere nieuwsbrief dan gebruikelijk.

Begin juni waren er al een viertal (kasteel)tuinen te bezoeken in Heemskerk en in het weekend van 15 en 16 augustus is het "echt" het Open Tuinenweekend in Heemskerk. een ander seizoen dan gebruikelijk en kom kijken hoe mooi de tuinen dan zijn. Karin en Leon die de coördinatie voor Heemskerk verzorgen hebben een groot aanbod aan enthousiaste deelnemers. Zo is er een mooie tuin in de sfeer van Neerlands bekendste tuinarchitect Piet Oudolf met wuivende grassen in combinatie met rijkbloeiende vaste planten. Zijn er bij Slot Assumburg gratis rondleidingen en iin de biologische Buurttuin laten vrijwilliigers zien dat je naast gezellig samenwerkt en de oogst deelt. Een van de "nieuwe" tuinen is een combinatie van een moes- met siertuin en wel op de oude kwekerij van zijn vader. Het Open Tuinenweekend leeft echt in het van oudsher tuindersgebied Heemskerk. Over een kleine week zullen de deelnemende tuinen op deze pagina te vinden zijn..

Duizendpoot en Groei & Bloeier Anita Kok zal speciaal voor ons een workshop botanisch tekenen verzorgen. Deze workshop zal op zaterdagmiddag 19 september van 14.00 - 16.30 uur worden gehouden in haar atelier in Heemskerk. Anita zal voor al het materiaal zorgen. Inspiratie mag worden meegenomen. Kijk hier voor meer informatie over deze leuke workshop.
 

Iedereen kent wel de Amorphophallus titanum, zo ongeveer de grootste bloem ter wereld. Maar behalve deze reus, zijn er nog tienduizenden andere leden van de aronskelkfamilie. Zo is het muizenstaartje uit het Middellandse zeegebied juist één van de kleinste. Sake Kuipers van kwekerij AROID geeft op dinsdagavond 8 september in de Ter Coulsterkerk in Heiloo een presentatie waarbij een aantal families van de aronskelkachtigen wordt toegelicht met hun bijbehorende eigenaardigheden en achtergronden. Soorten uit China, Japan, de Himalaya en het Middellandse zeegebied die ook in Nederland gekweekt kunnen worden. Het belooft weer een interessante avond te worden.

Maak jij graag foto's van bloemen, planten, tuinen, insecten of  van alles wat je in de natuur tegenkomt, wil je tips en trick krijgen om het nog mooier vast te leggen? Dan is de workshop natuurfotografie misschien wel iets voor jou. Laagdrempelig en na een korte uitleg meteen in de praktijk uitproberen. De workshop is op woensdagochtend 23 september en wordt gegeven door een enthousiaste amateurfotograaf. Meer informatie is hier te vinden.

De uitkomst van de vlindertelling is landelijk, maar ook per provincie, terug te vinden op de website van de Vllnderstichting Tuintelling - Resultaten. Daar worden de belangrijkste uitkomsten gedeeld, zoals: Welke soorten zijn het meest geteld? Hoe is de verdeling per provincie? En hoe gaat het in vergelijking met voorgaande jaren? De absolute nummer 1 is de Atalanta.

Pluimvoetbijen zijn sociale, sollitaire bijen. Dat klinkt ingewikkeld, maar dat is het gelukkig niet. Bij solitaire bijen maakt ieder vrouwtje haar eigen nest. Ze maken dus geen kolonie samen met werksters en een koningin die eitjes krijgt. Ze zorgen ieder voor hun eigen larven. Sociale solitaire bijen maken hun individuele nesten meestal vlak bij elkaar. Ze zijn dus wel sociaal maar aan het eind van de dag trekken ze graag ieder de deur van hun eigen huisje achter zich dicht. Lees hier het verhaal van milieukundige Iris Veltman verder.

Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris) is een inheemse plant die de laatste jaren steeds vaker voorkomt. Waar de soort vroeger vooral in de duinen groeide, is hij nu op veel zandgronden te vinden, op verstoorde bodems, zoals wegbermen en industrieterreinen. De plant is giftig voor paarden en runderen. De schadelijke stoffen tasten vooral de lever aan en blijven ook na het drogen actief. Vooral in hooi vormt jakobskruiskruid een risico, omdat dieren de plant dan niet meer herkennen en deze ongemerkt opeten. In verse vorm laten paarden de plant meestal staan. Schapen en geiten zijn minder gevoelig voor de giftige stoffen. Jakobskruiskruid verspreidt zich grotendeels door de wind. Eén plant kan wel 200.000 zaden produceren. Tegelijkertijd is de plant van waarde voor de biodiversiteit. De bloemen leveren nectar en stuifmeel aan bijen, zweefvliegen, kevers en vlinders. Ook is jakobskruiskruid een belangrijke waardplant voor verschillende nachtvlinders. De rupsen en later ook de vlinders van de Jakobsvlinder zijn ongevoelig voor het gif en slaan het zelfs op, waardoor ze beschermd zijn tegen natuurlijke vijanden.

Bij onze webmaster Jack de Geus staat een prachtige Agapanthus in de tuin. Het geheim om veel bloemen te krijgen van Afrikaanse lelie is dat je moet zorgen voor drie dingen: veel zon, veel voeding en .... een krappe pot. Veel zon is echt minstens zes uur zon per dag. Als voeding kan je vanaf het voorjaar tot de late zomer regelmatig voeding geven, bijvoorbeeld tomatenvoeding, daar zit veel kalium in. Liever geen voeding met (te)veel stikstof. En zoals met bijna alle bloeiende planten: verwijder de uitgebloeide bloemen. In het geval van een Agapanthus knip je de stengels diep weg. En dat krappe potje: verpot je Agapanthus alleen als het hoog nodig is. Dat komt al gauw neer op maar 1x in de 4 of 5 jaar. En dat is handig want hij is niet echt wintehard. Een kleinere pot is makkelijker hanteerbaar om de plant op te bergen in een kas of vorstvrije schuur. 

Ook dit najaar gaat Groei & Bloeier Dorien Kotterman weer verder met haar plantestafette. Een plan dat zij een aantal jaren geleden uitrolde om zo de natuur tussen gemeentes te verbinden en schoolpleinen, speeltuinen en saaie groenstroken te vergroenen. In onze regio vindt de plantestafette dit najaar plaats in:
Alkmaar: woensdagochtend 21 oktober vaste planten, heesters en bomen ism met basisschool Durf
Limmen: woensdagochtend 28 oktober  planten en heesters rondom een speelplaats
Uitgeest: donderdagochtend 12 november het planten van heester ism basisschool De Wissel
Bergen: donderdagmiddag 26 november zullen er in het bos rondom het Oude Hof in Bergen stinzenplanten en hazelaarsbosjes voor o.a. eekhoorns worden geplant.

Een handje meehelpen of wil je meer informatie neem dan contact op met Dorien info@degroenereiger.nl. Een filmpje over het project is hier te vinden https://youtu.be/ALOmz5d05zk.

Verse vijgenbladeren zijn verrassend veelzijdig en geven gerechten een tropische smaak die doet denken aan kokos, vanille en noten. Vijgenbladeren drogen is ideaal voor het zetten van een milde, vanille-achtige thee. Ik snoei de vijgenboom en pluk de jonge bladeren van de stelen. De stelen kun  je ook weer stekken. Was de bladeren, dep ze droog en verwijder de dikke nerven en stelen, aangezien deze bitter zijn. Je kunt ze eventueel ook bundelen en op een warme, geventileerde plek in huis ophangen tot ze bros zijn. Het hele seizoen door kun je bladeren oogsten, maar de beste smaak krijg je in het voorjaar en begin zomer. Ik doe het op een zeer warme dag en leg de bladeren in een gaasbak. Zo zijn de vijgenbladeren met 2 dagen gedroogd. Zijn de bladeren knisperig droog? Verkruimel ze dan en bewaar ze in een luchtdichte pot of theeblik op een donkere plaats. Je kunt de gedroogde vijgenbladeren ook mengen met losse zwarte thee. Op deze manier kun je dus nog lang nagenieten van die prachtige mooie zomer die dan al voorbij is. Zo blijft de tuin je altijd weer verrassen wat we er allemaal mee kunnen doen. Heel veel plezier met het gedroogde vijgenblad!  Ans Twaalfhoven.

De bijzondere ballen in de tuin van onze secretaris die in de vorige nieuwsbrief stonden afgebeeld zijn gallen. Een gal is een soort broedkamertje voor een eitje van een wesp, een vlieg, een mug of een mijt. Deze gallen zijn van een wesp. Nadat een wesp een eitje heeft gelegd op een blad van een boom of plant ontstaat er een soort chemische reactie in het bladweefsel, waardoor een celwoekering ontstaat. De celwoekering van een eikenblad in dit geval is veroorzaakt door een galwesp. Er zijn ook gallen die de vorm hebben van een bolletje wol, de rozenmosgalwesp. Of die de vorm hebben van een tong, zoals de elzenvlag (zie foto hierboven). Onder de juiste inzenders is het lootje van Wim en Ria Admiraal getrokken. Tijdens de presentatie op dinsdagavond 8  september zullen zij een attentie ontvangen.

Wij leefden hier
Walvissen voor de kust, velden vol zonnedauw. De natuur in Noord-Holland veranderde de afgelopen eeuwen enorm. Planten en dieren verdwenen: eerst uit de natuur en daarna uit ons geheugen. De tentoonstelling "Wij leefden hier. Sporen van vergeten natuur" is te bezoeken in de Janskerk in Haarlem tot 24 oktober.

Bijzondere bollen
Voor je het weet is het herfst en gaat het kriebelen om de voorjaarsbollen de grond in te doen. Kijk dan ook eens op de website van Groei & Bloei. Daar staat een mooie selectie. https://shop.groei.nl/. van leuke zaden, bolletjes en knolletjes.

Nog meer tuinen bezoeken
Zaterdag 8 en zondag 9 augustus  https://mooiste-tuinen.nl/ 
Zaterdag 15 en zondag 16 augustus Nazomeren in Niedorp www.nazomereninniedorp.nl
Zaterdag 22 en zondag 23 augustus Top in de Kop https://www.topindekop.nl/
Voor al deze evenementen is het advies om van tevoren de website te bezoeken voor het laatste nieuws.

De presentaties worden, tenzij anders vermeld, gehouden in de Ter Coulsterkerk aan de Holleweg 111, 1851 KE Heiloo en beginnen om 20.00 uur. De zaal gaat 30 minuten voor de presentatie open. Het overzicht van de presentaties in 2026 en het voorlopig jaarprogramma is terug te vinden op de website.

• Zaterdag 15 en zondag 16 augustus Open Tuinenweekend Heemskerk
• Maandagavond 31 augustus start van de cursus Beplantingsplan maken Heiloo
• Dinsdag 1 september Start Raboclubsupport.
• Dinsdagavond 8 september presentatie Van Muizenstaartjes tot Penisplant Heiloo
• Zaterdagmiddag 19 september: Botanisch Tekenen Heemskerk
• Woensdagochtend 23 september workshop Natuurfotografie Heiloo
• Zaterdagochtend 26 september Najaarsmarkt, Vergeten plantseizoen Limmen
• Maandagavond 19 oktober workshop Gereedschapsonderhoud Heiloo
• Woensdagmiddag en avond 21 oktober Bloemschikken Heiloo

• Code KIK-kaart van de Vomar: GRHE2025