Na afloop van een inspirerende presentatie in het voorjaar had ik prijs bij de verloting. Ik ging naar huis met een leuke geranium, althans dat dacht ik. Het blijkt een pelargonium  te zijn: mooi blad, schattig bloempje. Hij staat in een ruime pot te pronken op mijn tuintafel. Daar wil ik hem graag volgend jaar weer hebben staan. Hoe pak ik dat het beste aan. Bart Korf, die deze pelargorium ook inbracht voor de verloting, heb ik om advies gevraagd. Zijn werkwijzen staan in deze nieuwsbrief. 

In de volksmond heet alles een geranium. Zowel de echte geranium (Ooievaarsbek) als de pelargonium (Balkongeranium) behoren tot dezelfde familie: geraniaceae. Er zijn een paar verschillen. Zo is de echte geranium winterhard, komt van oorsprong uit streken met gematigd klimaat (zoals bij ons) en heeft vijf symmetrische bloemblaadjes (foto hieronder: geranium Rozanne).
De pelargonium is niet winterhard. Deze komt van oorsprong uit Zuid-Afrika en de bloemen zijn niet symmetrisch: de onderste drie bloemblaadjes zijn kleiner dan de twee bovenste bloemblaadjes.
 

Hoe overwinteren pelargoniums? Wat moet je doen om deze planten goed de winter door te krijgen? Bart Korf, lid van onze kwekersclub geeft uitleg over de twee manieren waarop dat mogelijk is. 

1. In pot
   Haal ze ruim voor de eerste nachtvorst (half oktober) uit de aarde, schud de grond voorzichtig zoveel mogelijk van de wortel en knip lange wortels een stukje terug. Ook de lange plantenscheuten moet je tot de helft inkorten. Lelijk blad verwijderen en kijk goed of er geen ongedierte op de plant zit. Zet hem daarna met nieuwe grond (bij voorkeur half potgrond, half metselzand of perliet) in een kleinere pot. Lichtjes en zacht aandrukken, Pelargoniums hebben tere wortels!  Vergeet niet om een label erbij te doen met de kleur en eventueel de naam erop en plaats hem dan in een vorstvrije ruimte (garage, serre of onverwarmde kamer). De plant heeft wel zonlicht nodig.
2. Maak stekken
   Knip/snij met een scherp mes een gezonde, niet-bloeiende scheut van 10-15 cm af, net onder een bladoog of bladknoop. Haal de onderste bladeren en eventuele bloemknoppen weg, zodat er alleen bovenin drie tot vier blaadjes overblijven. Vul een pot met een mix van turfvrije potgrond en metselzand of perliet. Maak een gat met een potlood en duw de stek erin. Stevig aandrukken zodat de aarde goed aansluit rond de stengel. Houd de grond daarna enigszins vochtig maar beslist niet te nat en plaats de pot op een lichte plek binnenshuis of in een kas, maar vermijd directe, felle middagzon.

Houd de geraniums gedurende de winter een heel klein beetje vochtig (maar beslist niet nat, dan gaan ze rotten). Geef de geraniums in het voorjaar, als ze weer beginnen te groeien, ruimer water en een beetje mest. Geef niet teveel voeding want dat maakt de planten gevoeliger voor ongedierte (bladluizen zijn dol op malse lichtgroene scheuten!). Om mooie compacte planten te krijgen, top je de scheuten die te lang worden. Pas na de IJsheiligen (15 mei) kun je de plantjes weer buiten zetten. 

Een plant is meer dan alleen mooi groen met of zonder bloemen. Achter iedere naam schuilt een verhaal. Ontdek hoe planten aan hun namen komen – en waarom dat soms best ingewikkeld is. Op donderdagavond 8 oktober neemt Marco Hoffman, plantentaxonoom en plantennamendeskundige, ons mee in zijn bijzondere wereld. Hij vertelt over de herkomst en betekenis van plantennamen en laat zien hoe ingewikkeld – en soms verrassend – de naamgeving kan zijn. Het wordt een avond vol planten, namen en nieuwe inzichten. Natuurlijk is er volop gelegenheid om vragen te stellen. Heb je thuis/in de tuin een plant met een etiket waar je nooit helemaal wijs uit bent geworden? Neem het gerust mee! Marco helpt je graag op weg.

Onze docent bloemschikken heeft tijdens haar vakantie veel inspiratie opgedaan. Op de foto een slowflowerboeket met allemaal bloemen uit haar eigen tuin. Helaas zullen deze tijdens de workshops in oktober, november en december niet gebruikt worden, maar wie weet wat de tuin en de natuur ons dan wel biedt. Er zijn nog een paar plekjes beschikbaar. 

Een hanging basket hangt altijd op een plek in de tuin waar je goed zicht op hebt. Nu in de herfst zijn de eenjarige zomerbloeiers over hun hoogtepunt heen en straks zijn ze helemaal op. De afdeling Bergen heeft nu het plan opgepakt om je hanging basket voor de winter te vullen met planten die het hele najaar en winter weer zullen zorgen voor veel kijkplezier. 

Op zaterdagochtend 10 oktober om 10.00 uur in de Adriaan Roland Holstschool in Bergen ga je je eigen hangmand vullen met geschikte verse planten van de kweker. De mand wordt bekleed met mos en gevuld met groenblijvende en bloeiende planten. Kijk voor meer informatie https://bergen.groei.nl/home. In verband met inkoop graag voor 3 oktober aanmelden.

Je tuin is nog lang niet vol… toch? Op onze najaarsplantenmarkt vind je volop moois om nog een plekje voor vrij te maken. De markt is op zaterdagochtend 3 oktober van 10.00-12.00 uur. Onze kwekers staan daar met hun plantjes. Zij geven advies zodat de juiste plant op de juiste plek komt te staan. Kom en ontdek bijzondere planten, maak een praatje met andere tuinliefhebbers en ga naar huis met iets moois voor je eigen tuin.

Wij organiseren een workshop om je tuingereedschap te onderhouden. Niet onbelangrijk als je lang van je materiaal wilt genieten en geld wilt besparen. Goed gereedschap is het halve werk en het werkt ook een stuk prettiger en lichter. Zeker bij gereedschap dat je in de tuin gebruikt en dat met vocht en vuil in aanraking komt, kan de kwaliteit afnemen. Afnemen met een vochtig doekje is dan niet genoeg. Schoon en scherp gereedschap maakt schone snedes wat besmetting en ziektes tegengaat. Investeer een paar uurtjes en leer het van een vakman. De workshop wordt op maandagavond 12 en maandagavond 19 oktober gehouden, allebei de avonden in Heiloo.

Op dinsdagavond 3 november is alweer onze laatste presentatie van dit jaar. Op die avond komt Jan Willem Lagerweij ons vertellen over zijn fietstocht in de voetsporen van Marco Polo. Hij heeft (een deel van) de Zijderoute gefietst door Georgië, Armenië, Iran en Centraal-Azië en komt ons laten zien wat hij op zijn avontuurlijke reis is tegengekomen. Een klein tipje van de sluier: veel bloemen, prachtige (berg)landschappen, oude handelssteden en onvergetelijke ontmoetingen. Het belooft weer een inspirerende avond te worden. De presentatie wordt gegeven in de Ter Coulsterkerk in Heiloo. Gratis toegankelijk voor leden. Niet-leden betalen € 5,-- toegang. Weet je iemand die dit interessant vindt? Trakteer hem of haar op een leuke avond.

De zwavelzwam (Laetiporus sulphureus) is een opvallende paddenstoel die direct in het oog springt door de felgele tot oranje waaiervormige hoeden, die vaak in grote trossen op stammen en stronken groeien. Het is een parasitaire zwam die onder andere op eiken groeit. Deze paddenstoel vind je vooral in de late lente, zomer en vroege herfst. Ze zijn vaak te vinden op wonden van bomen, met name oude eikenbomen, waardoor ze het kernhout binnendringen en het ontbinden. De zwam op de foto is gefotografeerd in het Heilooerbos en is al van veraf zichtbaar.

De zwavelzwam staat bekend als eetbaar. De structuur en smaak die doet denken aan kip, wat de de bijnaam boskip of in het Engels “chicken of the woods” heeft opgeleverd. De vruchtlichamen van de zwavelzwam kunnen wel 10 kilogram zwaar worden. Een stevig kippetje dus.

Wil je komend voorjaar een mand vol kleur op je terras, balkon of bij de voordeur? Op vrijdagmiddag 6 en zaterdagochtend 7 november worden er workshops bollenmand vullen verzorgd in Heiloo. Tijdens deze gezellige workshop ga je een mand vullen met een mooie mix van voorjaarsbollen die elkaar in bloei opvolgen. Wij hebbben al een mooie combinatie van biologische bloembollen uitgezocht zodat je vanaf het vroege voorjaar steeds weer wordt verrast door nieuwe bloemen. Klik hier voor meer informatie over deze leuke workshop.

Samen maken we de buurt groener! Tijdens de Plantestafette gaan we op pad om samen, meestal met basisschoolleerlingen, planten een nieuwe plek te geven en zo stap voor stap meer groen te creëren. In onze regio zijn in oktober en november 4 estafettes. Dorien die dit mooie project organiseert kan nog wat groene handjes gebruiken bij de begeleiding en bij het planten. Alles is al voorbereid. Doe je een keer mee? Maken we van grijs groen! 

Zelf zaden oogsten is leuk, maar ze mooi bewaren en delen is misschien nog wel leuker. Daarom maakte Groei & Bloei zaadzakjes die je zelf kunt uitprinten, uitknippen, vouwen en plakken. Vul ze met je eigen geoogste of gekregen zaden. Bewaar ze tot je ze kan zaaien of geef ze cadeau aan een andere liefhebber. Maar liefst 9 leuke ontwerpen krijg je gratis toegemaild. Kijk op https://groei.nl/. Ze zijn erg leuk. Ik ben al bezig met knippen en plakken. Nu nog vullen.

De tuin van onze secretaris is een bron van verwondering. Zij heeft geen moestuin, maar wel peulen/bonen. Wie weet van welke plant deze afkomen. Mail het naar info@midden-kennemerland.groei.nl onder de goede inzendingen verloten wij weer een leuk prijsje.

Op zaterdag 31 oktober en op zaterdag 7 november worden er bloemschikwedstrijden georganiseerd in respectievelijk Drunen en Nijmegen. Het worden dagen vol bloemen, natuurlijke materialen en creativiteit. Bloemschikkers van diverse niveaus maken een thema arrangement én een verrassingsarrangement. De winnaars plaatsen zich voor de Landelijke Finale Bloemschikken. Wil je hieraan meedoen? Dat kan. Er zijn verschillende categorieën waaraan je kan deelnemen. Inschrijven kan tot 25 oktober. Het is ook de moeite waard om op een of beide zaterdagen de evenementen als toeschouwer bij te wonen. www.bloemschikken.groei.nl 

NZKanaal
De aanleg van het Noordzeekanaal 150jaar geleden veranderde Noord-Holland voorgoed. Er is een driedelige serie over het ontstaan, de industrie en de waterveiligheid gemaakt. Deze serie is vanaf 3 oktober drie weken lang wekelijks te zien op het tv-kanaal van NH. Vanaf vrijdag 26 september is er alvast een speciale video over het kanaal te bekijken via nhnieuws.nl en uiteindelijk zijn de afleveringen te zien op het YouTube-kanaal van NH.

Stadsplanten
Al meer dan 10 jaar wordt er in Stadsplanten.nl wekelijks een blog geschreven over een plantensoort in de stad. Van algemene tot zeldzame en van klassieke Nederlandse soorten tot kersverse nieuwkomers – over iedere plant weten de floristen iets interessants te vertellen. Leuk om te lezen.

Mogelijk verlies
Het Nederlandse natuurboek van het jaar "Archief van mogelijk verlies" gaat over planten, dieren en natuurfenomenen die we dreigen te verliezen als we de vernietiging niet omzetten in herstel en goede zorg. De jury zegt over het boek: "een ode en requim tegelijk". Geschreven door Tine Hens en uitgegeven bij Epo.

De presentaties worden, tenzij anders vermeld, gehouden in de Ter Coulsterkerk aan de Holleweg 111, 1851 KE Heiloo en beginnen om 20.00 uur. De zaal gaat 30 minuten voor de presentatie open. Het overzicht van de presentaties in 2026 en het voorlopig jaarprogramma is terug te vinden op de website. 

• Zaterdag 3 oktober najaarsmarkt Limmen
• Donderdagavond 8 oktober presentatie Plantennamen Heiloo
• Zaterdagochtend 10 oktober workshop winter hanging basket vullen Bergen https://bergen.groei.nl/home
• Maandagavond 12 oktober workshop gereedschapsonderhoud Heiloo
• Maandagavond 19 oktober workshop gereedschapsonderhoud Heiloo
• Woensdagmiddag en avond 21 oktober Bloemschikken Heiloo
• Woensdagochtend 21 oktober Plantestafette Alkmaar. 
• woensdagochtend 28 oktober Plantestafette Limmen.
• Dinsdagavond 3 november presentatie In de voetsporen van Marco Polo Heiloo
• Vrijdagmiddag 6 november workshop Bollenmand vullen Heiloo
• Zaterdagochtend 7 november workshop Bollenmand vullen Heiloo
• Donderdagochtend 12 november Plantestafette Uitgeest 
• Woensdagmiddag en avond 18 november workshop Bloemschikken Heiloo
   
• Code KIK-kaart van de Vomar: GRHE2025